Chalisaभगवान: Goddess Saraswati
श्री सरस्वती चालीसा

श्री सरस्वती चालीसा

सुनें

श्री सरस्वती चालीसा

सुनें

दोहा

जनक जननि पद कमल गहि, वन्दौ गिरा गणेश।
कश्यप गोत्र प्रगट भई, हरहु सकल कलेश॥
विद्या बुद्धि देहु मोहिं, ज्ञान प्रकाश अपार।
वीणावादिनी शारदा, वन्दौ बारम्बार॥

---
सुनें

चौपाई

जय श्री सकल बुद्धि बलरासी। जय सर्वज्ञ अमर अविनाशी॥ १ ॥ जय जय जय वीणाकर धारी। करती सदा सुहंस सवारी॥ २ ॥ रूप चतुर्भुज धारी माता। सकल विश्व तव महिमा गाता॥ ३ ॥ कमल नयन विमल मति दाता। ज्ञान सिंधु जग जननी माता॥ ४ ॥
श्वेत वस्त्र तन अति मन भावन। वीणा पुस्तक कर सोहावन॥ ५ ॥ स्फटिक माल गल अति छवि पावै। कनक मुकुट मस्तक पर छावै॥ ६ ॥ ऋषि मुनि सुर नर ध्यान लगावैं। ब्रह्मा विष्णु महेश मनावैं॥ ७ ॥ भव सागर तारण हित माता। ज्ञान प्रकाश करहु सुखदाता॥ ८ ॥
वाल्मीकि ऋषि ने जब गाया। रामायण तव कृपा से पाया॥ ९ ॥ व्यास मुनि जब ग्रन्थ बनाये। अठारह पुराण तव गुन गाये॥ १० ॥ कालिदासहिं ज्ञान दियो भारी। भयो महाकवि विद्याधारी॥ ११ ॥ तुलसीदासहिं मति प्रगटाई। रामचरितमानस शुभ गाई॥ १२ ॥
जो जन शरण तिहारी आवै। विद्या बुद्धि असीम सो पावै॥ १३ ॥ जड़ मति होत चतुर सुजाना। जो तव सुमिरन करै विधाना॥ १४ ॥ मूक होत वाचाल सुहानी। पंगु चढ़त गिरि कृपा भवानी॥ १५ ॥ अन्धकार अज्ञान मिटाओ। ज्ञान दीप हिय बीच जलाओ॥ १६ ॥
चारों वेद तुम्हीं से प्रगटे। षट दर्शन सब तुमसे परगटे॥ १७ ॥ व्याकरण, संगीत, विधाता। सब कला की तुम ही माता॥ १८ ॥ स्वर, सुर, ताल ज्ञान वरदानी। हंस वाहिनी शारद रानी॥ १९ ॥ कण्ठ विराजहु शारद माता। मधुर बोल रस हिय बरसाता॥ २० ॥
परीक्षा में जो शरण लगावै। उत्तम फल सो निश्चय पावै॥ २१ ॥ स्मृति शक्ति बुद्धि बलबानी। पावै कृपा तव वरदानी॥ २२ ॥ बसन्त पंचमी जो नित पूजै। ताके हिय ज्ञान रस सूझै॥ २३ ॥ श्वेत पुष्प नैवेद्य चढ़ावै। धूप दीप धरि ध्यान लगावै॥ २४ ॥
सरस्वती चालीसा गावै। सकल मनोरथ सिद्धि सो पावै॥ २५ ॥ भूत पिशाच निकट नहिं आवै। शारद नाम जो नित दोहरावै॥ २६ ॥ भय, भ्रम, संशय दूर भगावै। निर्भय ह्वै जन जग यश पावै॥ २७ ॥ मातु कृपा अब कीजै मोरी। लाज राखहु विद्या की तोरी॥ २८ ॥
दीन हीन अज्ञानी भारी। शरण पड़्यो मैं द्वार तिहारी॥ २९ ॥ अवगुण क्षमा करो जगदम्बे। ज्ञान दान दीजै अविलम्बे॥ ३० ॥ सदा प्रसन्न रहहु वरदानी। वीणावादिनी कल्याणी॥ ३१ ॥ करहुँ प्रणाम मात पद पंकज। दूरि करहु जीवन के भव-रज॥ ३२ ॥
जयति जयति वाणी कल्याणी। जयति जयति हंसारूढ़ रानी॥ ३३ ॥ जय जय भारती जग वन्दिता। सुर नर मुनि जन हिय आनन्दिता॥ ३४ ॥ विद्या दान मोहिं नित दीजै। भव बन्धन से मुक्त करीजै॥ ३५ ॥ जो यह चालीसा नित गावै। ज्ञानवान गुणवान कहावै॥ ३६ ॥
चालीस दिन जो पाठ सुनावै। मेधा शक्ति परम सो पावै॥ ३७ ॥ अड़चन विद्या की कटि जावै। सुख सम्पति सन्मार्ग लखावै॥ ३८ ॥ कर जोरि विनती यहि रीती। सदा रहै तव पद में प्रीति॥ ३९ ॥ जय जय सरस्वती सुखदाता। जय वीणा पुस्तक वर माता॥ ४० ॥
---
सुनें

दोहा

शारदा चालीसा पढ़ै, जो कोई चित्त लगाय।
विद्या बुद्धि विलास लहहिं, अज्ञान तिमिर मिटि जाय॥
हंस वाहिनी शारदा, पूरवहु मन की आस।
ज्ञान भक्ति सुख शान्ति दै, करहु हृदय में वास॥

संबंधित विषय:#saraswati chalisa#vidya mata#education#chalisa#bhakti#चालीसा#Chalisa

अन्य संबंधित पावन कथाएँ